Urlop macierzyński i rodzicielski: ile trwa i ile wynosi zasiłek

Mama z niemowlęciem w domu podczas urlopu

Urlop macierzyński trwa 20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka. Po nim przysługuje urlop rodzicielski: 41 tygodni przy jednym dziecku i 43 tygodnie przy ciąży mnogiej, z czego po 9 tygodni jest zarezerwowanych dla każdego z rodziców. Razem daje to 61 tygodni płatnego urlopu po porodzie.

Urlop macierzyński: ile trwa

Liczba dzieci urodzonych przy jednym porodzieUrlop macierzyński
120 tygodni
231 tygodni
333 tygodnie
435 tygodni
5 i więcej37 tygodni

Do 6 tygodni urlopu macierzyńskiego możesz wykorzystać przed przewidywaną datą porodu. Po porodzie matka musi wykorzystać co najmniej 14 tygodni. Pozostałą część może przejąć ojciec dziecka.

Rodzicom wcześniaków i dzieci, które po porodzie wymagały hospitalizacji, przysługuje dodatkowo uzupełniający urlop macierzyński. Jego długość zależy od tygodnia porodu i długości pobytu dziecka w szpitalu.

Urlop rodzicielski

  • 41 tygodni przy jednym dziecku, 43 tygodnie przy ciąży mnogiej.
  • Każdemu z rodziców przysługuje wyłącznie 9 tygodni. Nie można ich przenieść na drugiego rodzica. Jeśli drugi rodzic z nich nie skorzysta, przepadają.
  • Urlop można wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat, najwyżej w 5 częściach.
  • Rodzice mogą korzystać z urlopu rodzicielskiego jednocześnie.

Urlop ojcowski

Ojcu dziecka przysługują 2 tygodnie urlopu ojcowskiego. Może je wykorzystać do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy, jednorazowo albo w dwóch częściach po tygodniu. To osobny urlop, niezależny od urlopu rodzicielskiego.

Ile wynosi zasiłek

Masz dwie możliwości:

  1. 100% podstawy wymiaru za urlop macierzyński i 70% za urlop rodzicielski.
  2. 81,5% podstawy wymiaru za cały okres obu urlopów. Aby wybrać ten wariant, złóż wniosek o urlop rodzicielski najpóźniej 21 dni po porodzie.

Podstawą wymiaru jest zwykle przeciętne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne.

Jak złożyć wniosek

  • O urlop macierzyński po porodzie nie musisz osobno wnioskować. Wystarczy przekazać pracodawcy skrócony odpis aktu urodzenia dziecka.
  • O urlop rodzicielski składasz pisemny wniosek do pracodawcy najpóźniej 21 dni przed rozpoczęciem urlopu. Wyjątek to wniosek o wariant 81,5%, który składa się w ciągu 21 dni po porodzie.
  • Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, wniosek o zasiłek składasz w ZUS.

Źródła

  • Kodeks pracy, art. 180-182.
  • Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
  • ZUS: Zasiłek macierzyński, wysokość.